Trang nhất » Tin Tức » Chuyên đề

Kế hoạch dạy học chủ đề môn Địa lý 6

Thứ tư - 28/10/2015 17:42

Kế hoạch dạy học chủ đề môn Địa lý 6

PHÒNG GD&ĐT QUẬN HÀ ĐÔNG

TRƯỜNG THCS YÊN NGHĨA

 

KẾ HOẠCH DẠY CHỦ ĐỀ NĂM HỌC 2015-2016

Theo hướng dẫn Công văn số: 5555/BGDĐT-GDTrH của Bộ GD và ĐT

-   Tổ: Khoa học Tự Nhiên

-   Môn: Địa lý 6

 

BƯỚC 1: Xây dựng chủ đề dạy học

I. Xác định tên chủ đề: Những vận động của Trái đất

II. Mô tả chủ đề:

1/ Tổng số tiết thực hiện chủ đề: 3 tiết

 

PPCT cũ

PPCT mới

Tiết 9 - Bài 7: Sự vận động tự quay quanh trục của TĐ và các hệ quả

Tiết 9-10-11:

Chủ đề: Những vận động của Trái đất.

Tiết 10- Bài 8: Sự chuyển động của TĐ quanh mặt trời.

Tiết 11- Bài 9: Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

 

2/ Mục tiêu chủ đề:

a/ Mục tiêu tiết 1:

* Kiến thức:

-  Trình bày được chuyển động tự quay quanh trục và quanh Mặt Trời của Trái Đất: hướng, thời gian, quỹ đạo và tình chất của chuyển động.

-  Trình bày được các hệ quả chuyển động của Trái Đất.

* Kĩ năng:

Sử dụng hình vẽ để mô tả chuyển động tự quay của Trái Đất và chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời:

- Dựa vào hình vẽ mô tả hướng chuyển động tự quay, sự lệch hướng chuyển động của các vật thể trên bề mặt Trái Đất.

- Dựa vào hình vẽ mô tả hướng chuyển động, quỹ đạo chuyển động, độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái Đất khi chuyển động trên quỹ đạo; trình bày hiện tượng ngày, đêm dài, ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất theo mùa.

* Thái độ:

Học sinh hứng thú học bộ môn

b/ Mục tiêu tiết 2:

* Kiến thức:

  -  Trình bày được chuyển động tự quay quanh trục và quanh Mặt Trời của Trái Đất: hướng, thời gian, quỹ đạo và tính chất của chuyển động.

-  Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời.

* Kĩ năng:

Sử dụng hình vẽ để mô tả chuyển động  tự quay của Trái Đất và chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời.

* Thái độ:

Yêu thiên nhiên và giải thích các hiện tượng các mùa ở hai nửa bán cầu

c/  Mục tiêu tiết 3:

* Kiến thức:

     - Biết được hiện tượng ngày, đêm chênh lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động của Trái Đất quanh MT

    - Các khái niệm về các đường chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam, vòng cực Bắc, vòng cực Nam.

* Kĩ năng:

Dựa vào hình vẽ mô tả hướng chuyển động, quỹ đạo chuyển động, độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái Đất khi chuyển động trên quỹ đạo; trình bày hiện tượng ngày, đêm dài, ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất theo mùa.

*Thái độ:

          Có ý thức tìm hiểu, giải thích khoa học các sự vật, hiện tượng địa lí.

3- Phương tiện: 

* Giáo viên:

- Giáo án.

- Mô hình sự chuyển động củ Trái đất quanh mặt trời.

- Quả địa cầu, đèn pin.

     - Các hình vẽ trong SGK phóng to.

* Học sinh:

          - Đọc và tìm hiểu kĩ bài trước ở nhà.

 

4- Các nội dung chính của chủ đề theo tiết:

Tiết 1: Sự vận động tự quay quanh trục của Trái đất và các hệ quả

1. Sự vận động của Trái Đất quanh trục.

2. Hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục

a/ Hiện tượng ngày đêm

b/ Sự lệch hướng do vận động tự quay của TĐ

Tiết 2: Sự chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời

1. Sự chuyển động của Trái đất quanh mặt trời

2. Hiện tượng các mùa.

Tiết 3: Hiện tượng ngày đêm dài, ngắn khác nhau

1. Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất 

2. Ở hai miền cực có số ngày có đêm dài suốt 24h thay đổi theo mùa 

 

BƯỚC 2:  Biên soạn câu hỏi/bài tập:

- Xây dựng, xác định và mô tả 4 mức độ yêu cầu (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao)

-  Mỗi loại câu hỏi/bài tập sử dụng để kiểm tra, đánh giá năng lực và phẩm chất nào của học sinh trong dạy học.

 

Tiết 1: SỰ VẬN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

VÀ CÁC HỆ QUẢ

TT

Câu hỏi/ bài tập

Mức độ

Năng lực, phẩm chất

 

 Quan sát quả địa cầu em có nhận xét gì về vị trí của quả địa cầu so với mặt bàn?

 Thông hiểu

 Quan sát, nhận xét

 

 Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng nào?

 Thông hiểu

 Quan sát, suy luận

 

 Mô tả trên quả địa cầu hướng quay đó?

 Vận dụng

 Thuyết trình

 

 Thời gian Trái Đất tự quay quanh trục trong một ngày đêm quy ước là bao nhiêu giờ?

 Nhận biết

 Đọc – tìm hiểu SGK

  •  
  • Người ta chia về mặt Trái đất ra làm bao nhiêu khu vực giờ?

    Nhận biết

    Đọc – tìm hiểu SGK

  •  
  • Quan sát hình 20, nước ta nằm ở khu vực giờ thứ mấy?

    Nhận biết, thông hiểu

    Quan sát, nhận xét

  •  
  • Khi khu vực gốc là 12 giờ, nước ta là mấy giờ?

    Vận dụng

    Suy luận

  •  
  • Khi khu vực gốc là 12 giờ, Bắc Kinh (KV 8) là mấy giờ?

    Vận dụng

    Suy luận

  •  
  • Khi khu vực gốc là 12 giờ,  Niu-Yooc (KV 19)  là mấy giờ ?

    Vận dụng

    Suy luận

  •  
  • Chia bề mặt Trái Đất ra làm 24 khu vực giờ có thuận lợi gì về mặt sinh hoạt, đời sống?

    Vận dụng cao

    Vận dụng kiến thức bài học vào đời sống thực tế

  •  
  • Trong cùng một lúc ánh sáng mặt trời có thể chiếu toàn bộ Trái Đất không ? Vì sao?

    Thông hiểu

    Giải thích, thuyết trình

  •  
  • Quan sát trên thực tế nhịp điệu ngày đêm trên Trái Đất diễn ra như thế nào?

    Vận dụng

    Quan sát, tư duy, nhận xét

  •  
  • Nếu Trái Đất không tự quay quanh trục thì hiện tượng ngày và đêm trên Trái Đất sẽ ra sao?

    Vận dụng cao

    Suy luận, phán đoán

  •  
  • Ở Bắc bán cầu các vật chuyển động theo hướng P đến N và O đến S bị lệch về phía nào?

    Nhận biết

    Khai thác SGK

  •  
  • Ở Nam bán cầu các vật sẽ lệch về phía nào?

    Nhận biết

    Khai thác SGK

  •  
  • Cho biết sự lệch hướng có ảnh hưởng tới các đối tượng địa lí như thế nào?

    Thông hiểu

    Tư duy, nhận xét

  •  
  • Vì sao các vật lại bị lệch hướng?

    Vận dụng

    Vận dụng kiến thức để giải thích.

     

    Tiết 2: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

    TT

    Câu hỏi/ bài tập

    Mức độ

    Năng lực, phẩm chất

    1

    Theo dõi chiều mũi tên trên quỹ đạo và trên trục của Trái Đất ở H.23 và mô hình cho biết cùng một lúc Trái Đất tham gia mấy chuyển động?

     Thông hiểu

     Quan sát, nhận xét

    2

     Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng nào?

     Nhận biết

     Quan sát, suy luận

    3

    Thời gian Trái Đất chuyển động quanh Mặt trời 1 vòng là bao nhiêu?

    Nhận biết

    Đọc, nghiên cứu, tìm hiểu SGK

    4

    Khi Trái đất chuyển động quanh Mặt trời thì độ nghiêng và hướng của Trái đất trên các vị trí xuân phân, hạ chí, thu phân, đông chí như thế nào?

    Vận dụng

    Quan sát, suy luận

    5

    Qsat h23 cho biết trong ngày 22/6, nửa cầu nào ngả về phía mặt trời?

    Nhận biết

    Quan sát, nhận xét

    6

    Trong ngày 22/12, nửa cầu nào ngả về phía mặt trời?

    Nhận biết

    Quan sát

    7

    TĐ hướng cả 2 NCB, NCN về phía mặt trời như nhau vào ngày nào?

    Nhận biết

    Quan sát, Đọc – tìm hiểu SGK

    8

    Lúc 12h trưa ánh sáng mặt trời chiếu thẳng vuông góc vào nơi nào trên bề mặt TĐ?

    Thông hiểu

    Quan sát, nhận xét

    9

    Em có nhận xét gì về sự phân bố ánh sáng và cách tính mùa ở hai nửa cầu Bắc và Nam?

    Vận dụng cao

    Suy luận

    10

    Hiện nay chúng ta đang ở mùa nào?

    Vận dụng

    Vận dụng thực tế

    Tiết 3: HIỆN TƯỢNG NGÀY, ĐÊM DÀI NGẮN KHÁC NHAU

    TT

    Câu hỏi/ bài tập

    Mức độ

    Năng lực, phẩm chất

    1

     Vì sao đường biểu diễn trục Trái Đất (BN) và đường phân chia sáng tối (ST) không trùng nhau? Sự không trùng nhau nảy sinh hiện tượng gì?

     Vận dụng

     Giải thích, thuyết trình

    2

     Ngày 22/6 bán cầu Bắc là mùa gì? Bán cầu Nam là mùa gì ?

     Nhận biết

     Quan sát, nhận xét

    3

    Ở 90oB thời gian ngày đêm như thế nào ?

    Nhận biết

    Quan sát, nhận xét

    4

    Ở 66o33/B và 23o27/B hiện tượng ngày đêm như thế nào ?

    Nhận biết

    Quan sát, nhận xét

    5

    Từ đó em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở Bắc bán cầu?

    Thông hiểu

    Tư duy, nhận xét

    6

    Em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở xích đạo?

    Thông hiểu

    Tư duy, suy luận, nhận xét

    7

    23o27/N, 66o33/N, 90oN hiện tượng ngày đêm như thế nào?

    Nhận biết

    Quan sát, nhận xét

    8

    Em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở Nam bán cầu?

    Thông hiểu

    Tư duy, nhận xét

    9

    Tương tự ngày 22/12 sẽ như thế nào?

    Thông hiểu

    Tư duy, so sánh, nhận xét

    10

    Vào 22/6 (Hạ chí) ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến bao nhiêu? Vĩ tuyến đó là đừơng gì?

    Thông hiểu

    Quan sát, suy luận

    11

    Vào 22/12 (Đông chí) ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến bao nhiêu? Vĩ tuyến đó là đừơng gì?

    Thông hiểu

    Quan sát, suy luận

    12

    Dựa vào H25 cho biết sự khác nhau về độ dài của ngày đêm của các địa điểm AB ở nửa cầu Bắc và các địa điểm tương ứng A/B/ ở nừa cầu Nam vào các ngày 22/6 và 22/12 ?

    Thông hiểu

    Quan sát, nhận xét

    13

    Độ dài của ngày đêm trong ngày 22/6 và 22/12 ở địa điểm xích đạo như thế nào?

    Nhận biết

    Quan sát, tư duy, nhận xét

    14

    Vào các ngày 22/6 và 22/12 độ dài ngày đêm của các địa điểm D và D/ ở vĩ tuyến 66o33/B và N của hai nửa cầu sẽ như thế nào?

    Nhận biết

    Quan sát, tư duy, nhận xét

    15

    Vĩ tuyến 66o33/B và N là những đường gì?

    Nhận biết

    Quan sát, tư duy, nhận xét

    16

    Vào ngày 22/6 và 22/12 độ dài của ngày đêm ở hai điểm cực như thế nào?

    Thông hiểu

    Quan sát, suy luận

    17

    Nếu Trái đất vẫn chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt trời nhưng không chuyển động quanh trục thì sẽ có hiện tượng gì?

    Vận dụng

    Suy luận, phán đoán

    18

    Việt Nam nằm ở nửa cầu nào? Vậy vào các ngày 22/6, 22/12 ở VN sẽ như thế nào ?

    Vận dụng cao

    Vận dụng, liên hệ thực tế để giải thích

     

    BƯỚC 3:   Thiết kế tiến trình dạy học :

     

             Tiêt 1: SỰ VẬN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

    VÀ CÁC HỆ QUẢ

     1. Ổn định lớp (1p)

    2. Kiểm tra bài cũ (4p)

              Sửa và trả bài kiểm tra

    3. Giới thiệu vào bài mới

    Trái đất có nhiều vận động. Trong đó có vận động tự quay quanh trục là vận động chính. Bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về vận động tự quay quanh trục củaTrái Đất và các hệ quả của nó.

     

    Hoạt động của GV và HS

    Nội dung bài

    Hoạt Động 1: Cả lớp, nhóm 17’

    GV: Quả địa cầu là mô hình của Trái Đất, biểu hiện hình dáng thực tế của Trái Đất được thu nhỏ lại.

    ? Quan sát quả địa cầu em có nhận xét gì về vị trí của quả địa cầu so với mặt bàn?

    HS: Trục quả địa cầu nghiêng chếch so với mặt bàn thành một góc 66033’.    

    GV: Trục Trái Đất cũng như vậy nó nghiêng trên một mặt phẳng tưởng tượng gọi là mặt phẳng quỹ đạo 66033’.

    GV Cho HS  quan sát hình 19 và quả địa cầu cho biết:

    ? Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng nào?

    HS: từ Tây sang Đông

    ? Mô tả trên quả địa cầu hướng quay đó?

    HS  Thực hiện quay

    ? Thời gian Trái Đất tự quay quanh trục trong một ngày đêm quy ước là bao nhiêu giờ?

     HS                                               

     GV chốt lại, ghi bảng

    Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng Đông Tây một vòng với thời gian là 1 ngày đêm được quy ước là 24h.( thực tế chỉ có 23h56’4’’)

    GV: Người ta chia về mặt Trái đất ra làm bao nhiêu khu vực giờ?

     Trong cùng một lúc, trên bề mặt Trái Đất có cả ngày và đêm tứ là có đủ 24h.

    GV: Để tiện cho việc giao dịch trên thế giới người ta chia bề mặt Trái Đất ra 24 khu vực giờ. Khu vực có đường kinh tuyến gốc đi qua được gọi là khu vực O

    GV cho HS quan sát Hình 20 và cho HS thảo luận nhóm

    HS: Thảo luận nhóm (3p) rồi đại diện các nhóm lên báo cáo, bổ sung.

    ?  Quan sát hình 20,nước ta nằm ở khu vực giờ thứ mấy?

    TL: Khu vực giờ thứ 7

    ?  Khi khu vực gốc là 12 giờ, nước ta là mấy giờ?

    TL: 19 giờ.

    ? Khi khu vực gốc là 12 giờ, Bắc Kinh (KV 8) là mấy giờ?

    TL: 20 giờ.

    ? Khi khu vực gốc là 12 giờ,  Niu-Yooc (KV 19)  là mấy giờ ?

    TL: 7 giờ.

    HS: Thảo luận nhóm (3p) rồi đại diện các nhóm lên báo cáo, bổ sung.

    ? Chia bề mặt Trái Đất ra làm 24 khu vực giờ có thuận lợi gì về mặt sinh hoạt, đời sống?

     HS  Trên Trái Đất giờ ở mỗi khu vực đều khác. Nếu dựa vào các đường kinh tuyến mà tính thì rất phức tạp. Để thống nhất người ta lấy kinh tuyến gốc làm giờ gốc. Từ khu vực giờ gốc đi về phía Tây các khu vực giờ được đánh số theo thứ tự tăng dần

     GV Trái Đất quay từ Tây sang Đông cho nên khu vực nào ở phía đông cũng có giờ sớm hơn phía Tây.

    Hoạt động 2: Cá nhân 18’

    GV dùng đèn pin tượng trưng cho mặt trời và quả địa cầu tượng trưng cho Trái Đất. Chiếu đèn vào quả địa cầu.

    ? Trong cùng một lúc ánh sáng mặt trời có thể chiếu toàn bộ Trái Đất không ? Vì sao?

    HS: Do Trái Đất hình cầu nên mặt trời chỉ chiếu được 1/2 nửa cầu đó là ngày, nửa cầu không được chiếu sáng là đêm.

    ? Quan sát trên thực tế nhịp điệu ngày đêm trên Trái Đất diễn ra như thế nào?

     HS  Khắp mọi nơi trên Trái Đất đều có ngày và đêm kế tiếp nhau.

    ? Tại sao lại như vậy?

    HS Vì Trái Đất tự quay quanh trục.

    GV xoay quả địa cầu để HS thấy các phần còn lại của quả địa cầu được chiếu sáng và chốt lại.

    ? Nếu Trái Đất không tự quay quanh trục thì hiện tượng ngày và đêm trên Trái Đất sẽ ra sao?

    HS: Ngày hoặc đêm kéo dài không phải là 12 giờ

    Chính nhờ sự vận động tự quay của Trái Đất nên các địa điểm trên Trái Đất lần lượt có 12 giờ ngày và  12 giờ  đêm

     

     

    GV: cho HS quan sát H 22 cho biềt:

    ? Ở Bắc bán cầu các vật chuyển động theo hướng P đến N và O đến S bị lệch về phía nào?

    HS: Bên phải

    ?Ở Nam bán cầu các vật sẽ lệch về phía nào?

    HS: Bên trái

    ? Cho biết sự lệch hướng có ảnh hưởng tới các đối tượng địa lí như thế nào?

    HS: Đường đi của viên đạn

    - Hướng gió tín phong : ĐB,Tây-TN

    - Dòng biển, dòng chảy của sông

    ? Vì sao các vật lại bị lệch hướng?

    HS:   Do Trái Đất tự quay quanh trục.

     1. Sự vận động của Trái Đất quanh trục.

     

     

    - Trái đất tự quay quanh 1 trục tưởng tưởng, nối liền 2 cực và nghiêng 66o33’ trên mp quỹ đạo

     

     

     

     

     

     

    - Hướng tự quay của Trái Đất từ Tây sang Đông.

     

     

     

     

     

     

    - Thời gian tự quay 1 vòng là 1 ngày đêm (24h)

     

     

     

     

     

     

    - bề mặt Trái Đất được chia ra làm 24 khu vực giờ.

     

    - Khu vực có kinh tuyến gốc đi qua làm khu vực giờ gốc.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    - Giờ phía Đông sớm hơn giờ phía Tây.

     

     

     

    2. Hệ quả của sự vận động tự quay quanh trục

     

    a, Hiện tượng ngày và đêm

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    - Do Trái Đất tự quay quanh trục nên ở khắp mọi nơi trên Trái Đất đều có hiện tượng ngày và đêm kế tiếp nhau.

     

     

     

     

     

    b, Sự lệch hướng do vận động tự quay của trái đất

     

     

     

    - Nếu nhìn xuôi theo chiều chuyển động, thì ở nửa cầu Bắc, vật chuyển động sẽ lệch về bên phải, còn nửa cầu Nam lệch về bên trái

     

     

     

     

    4. Củng cố (4p)

    - Dùng quả địa cầu, đèn pin để chứng minh hiện tượng ngày, đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất .

    -  Hệ quả sự vận động tự quay quanh trục của Trái đất.?

    5. Hướng dẫn, dặn dò về nhà (1p)

               - Làm các bài tập 2.3 SGK/24

               - Đọc trước bài 8 SGK/25

     

    Tiết 2: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

     

    1. Ổn định lớp: (1p) ( Kiểm tra sĩ số)

    2. Kiểm tra bài cũ: (4p)

              -  Vận động tự quay quanh trục của Trái Đất sinh ra hệ quả gì? Nếu Trái Đất không có vận động tự quay thì hiện tượng ngày đêm, trên Trái Đất sẽ ra sao? (HS lên thực hiện sự quanh quanh trục của Trái Đất trên quả địa cầu)

    -  Giờ khu vực là gì? Khi khu vực giờ gốc là 3 giờ thì khu vực giờ 10, giờ 20 là mấy giờ?

    3. Giới thiệu vào bài mới

    Ngoài vận động tự quay quanh trục, Trái Đất còn có chuyển động quanh mặt trời. Sự chuyển động này đã sinh ra  những hệ quả quan trọng như thế nào? có ý nghĩa lớn lao với sự sống trên Trái Đất ra sao? Đó là nội dung của bài hôm nay.

     

    Hoạt động của GV và HS

    Nội dung

    Hoạt động 1: Cả lớp 17’

    GV. Giới thiệu hình 23 phóng to.

    GV giới thiệu mô hình " Trái đất chuyển động quanh Mặt Trời "

    ? Theo dõi chiều mũi tên trên quỹ đạo và trên trục của Trái Đất ở H.23 và mô hình cho biết cùng một lúc Trái Đất tham gia mấy chuyển động?

    HS. Hai chuyển động

           Chuyển động quanh trục

           Chuyển động quanh Mặt trời

    ? Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng nào?

    HS: Từ Tây sang Đông

    GV: Dùng mô hình lặp lại hiện tượng chuyển động tịnh tiến của Trái Đất ở các vị trí ngày tiết. Trái Đất chuyển động quanh Mặt trời theo một quỹ đạo có hình Elip gần tròn.

    GV: giải thích

    -  Hình Elip: hình elip là hình bầu dục, hình elip gần tròn cũng có nghĩa là hình bầu dục gần tròn.

    - Quỹ đạo của TĐ quanh MT là đường chuyển động của TĐ quanh MT

    GV: cho HS thực hiện lại.

    ? Thời gian Trái Đất chuyển động quanh Mặt trời 1 vòng là bao nhiêu?

    HS: Thời gian Trái Đất chuyển động một vòng quanh Mặt Trời mất 365 ngày 1/4 tức là 365 ngày 6 giờ ,đó là năm thiên văn

    - Năm lịch 365 ngày chẵn

    - Năm nhuận 366 ngày (4 năm có một năm nhuận )

    ? Khi Trái đất chuyển động quanh Mặt trời thì độ nghiêng và hướng của Trái đất trên các vị trí xuân phân, hạ chí, thu phân, đông chí như thế nào?

    HS: Độ nghiêng và hướng của Trái đất không đổi.

    GV: Trong khi chuyển động trên quỹ đạo. Trái đất lúc nào cũng giữ độ nghiêng và hướng nghiêng cuả trục không đổi. Sự chuyển động đó gọi là sự chuyển động tịnh tiến

    Chuyển ý: Do trục của Trái đất nghiêng và không đổi hướng trong khi  chuyển động trên quỹ đạo  cho nên có lúc chúc nửa cầu Bắc, lúc chúc nửa cầu Nam về phía Mặt trời do đó nó đã sinh ra một số hệ quả, vậy đó là những hệ quả gì?

     

    Hoạt động 2: Nhóm 18’

    GV: Cho HS  Quan sát hình 23 và thảo luận theo nhóm (5p).

    HS: Thảo luận nhóm  rồi đại diện nhóm lên báo cáo kết quả các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

    HS: Qua Hình 23 hoàn thành nội dung bài tập sau

    1.Sự chuyển động của Trái Đất quanh mặt trời

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    - Trái đất chuyển động quanh Mặt trời theo hướng từ Tây sang Đông, trên một quỹ đạo có hình Elip gần tròn.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    - Thời gian Trái đất chuyển động một vòng trên quỹ đạo là 365 ngày 6 giờ.

     

     

     

     

     

     

     

    - Trong khi chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời, trục Trái Đất lúc nào cũng giữ nguyên độ nghiêng 66033’ trên mặt phẳng vĩ đạo và hướng nghiêng của trục không đổi. Đó là sự chuyển động tịnh tiến.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    2/ Hiện tượng các mùa.

     

     

     

     

     

     

     

     

    Ngày

    Tiết

    Địa điểm bán cầu

    Trái Đất: ngả gần nhất, chếch xa nhất MT

    Lượng ánh sáng và nhiệt

    Mùa gì

    22/6

    Hạ chí

    Đông chí

    Nửa cầu Bắc

    Nửa cầu Nam

    Ngả gần nhất

    Chếch xa nhất

    Nhận nhiều

    Nhận ít

    Nóng (hạ)

    Lạnh(đông)

    22/12

    Đông chí

    Hạ chí

    Nửa cầu Bắc

    Nửa cầu Nam

    Chếch xa nhất

    Ngả gần nhất

    Nhận ít

    Nhận nhiều

    Lạnh(đông)

    Nóng (hạ)

    23/9

    Xuânphân

     

     

     

    Thu phân

    Nửa cầu Bắc

     

     

     

    Nửa cầu Nam

    Hai nửa cầu hướng về MT như nhau

    MT chiếu thẳng góc đường XĐ- Lượng AS và nhiệt nhận như nhau

    - NC Bắc chuyển nóng sang lạnh.

    - NC Nam chuyển lạnh sang nóng

    21/3

    Xuânphân

     

     

    Thu phân

    Nửa cầu Bắc

     

     

    Nửa cầu Nam

    Hai nửa cầu hướng về MT như nhau

    MT chiếu thẳng góc đường XĐ- Lượng AS và nhiệt nhận như nhau

    - mùa lạnh chuyển nóng

    - mùa nóng chuyển lạnh

     

    ? Em có nhận xét gì về sự phân bố ánh sáng và cách tính mùa ở hai nửa cầu Bắc và Nam?

    HS: - Sự phân bố ánh sáng và cách tính mùa ở hai nửa cầu Bắc và Nam hoàn toàn trái ngược nhau.

    GV: Nhận xét, Kết luận, Bổ sung,

    GV: Hướng dẫn cách tính mùa theo dương lịch và âm – dương lịch:  Các nước ở vùng ôn đới có sự phân hóa về khí hậu 4 mùa rõ rệt. Các nước trong khu vực nội chí tuyến sự biểu hiện các mùa không rõ, hai mùa rõ là mùa mưa và khô.

    GV:  Lưu ý HS:

    1. Xuân phân, Thu phân, Hạ chí, đông chí, là những ngày tiết chỉ thời gian giữa các mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông.

    2. Lập Xuân, Thu, Hạ, Đông là những tiết thời gian bắt đầu một mùa mới, cũng là thời gian kết thúc một mùa cũ. Có vị trí cố định trên quỹ đạo của Trái Đất quanh MT.

    GV: Xác định vị trí của Việt Nam trên bản đồ tg.

    GV liên hệ nước ta :Nước ta nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa ,quanh năm nóng,sự phân hóa 4 mùa không rõ rệt :

    + Ở miền Bắc tuy có 4 mùa nhưng hai mùa xuân thu chỉ là những thời kì chuyển tiếp ngắn

    + Ở miền Nam hầu như nóng quanh năm chỉ có hai mùa: mùa khô và mùa mưa

    ?  Hiện nay chúng ta đang ở mùa nào?

    HS: cuối mùa mưa đầu mùa khô

    Tóm lại : Thiên nhiên ban tặng cho chúng ta mỗi mùa  có mỗi đặc điểm riêng .Đối với đất nước có nền nông nghiệp là chính như đất nước ta, các loại  cây trồng cũng gắn liền  với các mùa: lúa hè thu, lúa đông xuân, ngô đông, ngô xuân

    Như vậy học địa lí sẽ giúp các em hiểu được thiên nhiên và cách thức sản xuất của con người ở địa phương, ở đất nước.

     

    - Do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng khi chuyển động trên quỹ đạo nên Trái Đất lần lượt ngả nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam về phía Mặt Trời sinh ra các mùa

    - Mùa tính theo dương lịch khác với mùa tính theo âm  dươnglịch

    4. Củng cố:(4p)

              - Tại sao Trái Đất chuyển động quanh MT lại sinh ra hai thời kì nóng và lạnh luân phiên nhau ở hai nửa cầu trong một năm?

              - Hình 23 cho biết khu vực nào trên Trái Đất luôn nhận được ánh sáng MT?

    5. Hướng dẫn về nhà:(1p)

              - Ôn tập: Sự vận động tự quay của Trái Đất và các hệ quả.

              - Nắm chắc hai vận động chính của Trái Đất

    - Đọc “ Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa”.

     

    Tiết 3: HIỆN TƯỢNG NGÀY, ĐÊM DÀI NGẮN KHÁC NHAU

     

    1. Ổn định lớp: (1p).

    2. Kiểm tra bài cũ: (4p)

    -  Nêu nguyên nhân sinh ra các mùa trên Trái Đất?

    3. Giới thiệu vào bài mới:

              Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả quan trọng thứ hai của sự vận động quanh MT của Trái Đất. Hiện tượng này biểi hiện ở các vĩ độ khác nhau, thay đổi thế nào? Biểu hiện ở số ngày có ngày đêm dài suốt 24 giờ ở 2 miền địa cực thay đổi theo mùa ra sao? Những hiện tượng địa lí trên có ảnh hưởng tới cuộc sống và sản xuất của con người không? Cùng tìm hiểu ở bài này!

    Hoạt động của GV và HS

    Nội dung

    Hoạt động 1: Cặp 18’

    Gv: Cho HS quan sát H24 SGK

    Gv: Cho HS thảo luận theo cặp (3p).

    ? Vì sao đường biểu diễn trục Trái Đất (BN) và đường phân chia sáng tối (ST) không trùng nhau? Sự không trùng nhau nảy sinh hiện tượng gì?

    HS :

    -Trục Trái Đất nghiêng với mặt phẵng quỹ đạo 1 góc 66o33/.

    -Trục sáng tối vuông góc với mặt phẳng quỹ đạo 1 góc 90o à Hai đường cắt nhau ở xích đạo thành góc 23o27/

    à Sinh ra hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau ở hai nửa cầu.

    Gv : Cho HS quan sát H24

    ? Ngày 22/6 bán cầu Bắc là mùa gì? Bán cầu Nam là mùa gì ?

    HS:  Bán cầu Bắc : hè.

            Bán cầu Nam : đông.

    ? Ở 90oB thời gian ngày đêm như thế nào ?

    HS: Ngày 24h.

    ? Ở 66o33/B và 23o27/B hiện tượng ngày đêm như thế nào ?

    HS:   Ngày suốt 24h.

             Ngày dài  Đêm.

    ? Từ đó em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở Bắc bán cầu?

    HS:   Càng lên vĩ độ cao ngày đêm càng dài ra, từ 66o33B đến cực ngày 24h.

    ? Em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở xích đạo?

    HS:   Ngày và đêm bằng nhau quanh năm.

    ?  23o27/N, 66o33/N, 90oN hiện tượng ngày đêm như thế nào?

    - 23o27/N : ngày ngắn  đêm dài.

    - 66o33/N : đêm suốt 24h

    - 90oN : đêm suốt 24h

    ? Em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở Nam bán cầu?

    HS:  Càng đến cực Nam ngày càng ngắn, đêm dài ra 66o33/N  đến cực đêm 24h.

    ?   Tương tự ngày 22/12 sẽ như thế nào?

    HS:  Trái ngược với ngày 22/6.

    ? Vào 22/6 (Hạ chí) ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến bao nhiêu? Vĩ tuyến đó là đừơng gì?

    HS:   Vĩ tuyến 23o27/B gọi là chí tuyến Bắc.

    ? Vào 22/12 (Đông chí) ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến bao nhiêu? Vĩ tuyến đó là đừơng gì?

    HS:  Vĩ tuyến 23o27/N gọi là chí tuyến Nam.

    Gv : Cho HS quan sát H25

    ? Dựa vào H25 cho biết sự khác nhau về độ dài của ngày đêm của các địa điểm AB ở nửa cầu Bắc và các địa điểm tương ứng A/B/ ở nừa cầu Nam vào các ngày 22/6 và 22/12 ?

    HS:   - 22/6: Bắc bán cầu ngày dài, đêm ngắn, bán cầu Nam ngược lại.

              - 22/12: Bắc bán cầu ngày ngắn, đêm dài, bán cầu Nam ngược lại.

    ? Độ dài của ngày đêm trong ngày 22/6 và 22/12 ở địa điểm xích đạo như thế nào?

    HS:   

                                                                     

    Gv: Chuyển ý

     

    Hoạt động 2: Cá nhân

    Gv : Cho HS quan sát H25:

    ? Vào các ngày 22/6 và 22/12 độ dài ngày đêm của các địa điểm D và D/ ở vĩ tuyến 66o33/B và N của hai nửa cầu sẽ như thế nào?

    HS:   Dao động theo mùa từ 1 ngày đến 6 tháng. 

    ? Vĩ tuyến 66o33/B và N là những đường gì?

    HS:  Đường giới hạn các khu vực có ngày đêm dài 24h ở nửc cầu Bắc và nửa cầu Nam gọi là các vòng cực.

    ? Vào ngày 22/6 và 22/12 độ dài của ngày đêm ở hai điểm cực như thế nào?

    HS:   Ngày đêm dài suốt 6 tháng.

    ? Nếu Trái đất vẫn chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt trời nhưng không chuyển động quanh trục thì sẽ có hiện tượng gì?

    HS: mọi nơi đều có ngày dài 6 tháng và đêm dài 6 tháng.

    Gv: Thực hiện hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau bằng quả địa cầu với đèn pin. Và bằng mô hình.

    HS:   Quan sát GV và lên thực hiện lại.

    Gv: treo bản đồ thế giới lên rồi xác định vị trí nước Việt Nam trên bản đồ.

    ? Việt Nam nằm ở nửa cầu nào?

    HS:   Nửa cầu Bắc.

    ? Vậy vào các ngày 22/6, 22/12 ở VN sẽ như thế nào ?

    HS : Trình bày

    GV: Nhận xét, kết luận.

    1. Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất :

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    - Đường phân chia sáng tối không trùng với trục Trái Đất (BN)

    à Ngày đêm dài ngắn khác nhau.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    - Đường xích đạo quanh năm ngày đêm dài ngắn như nhau.

     

     

     

    2. Ở hai miền cực có số ngày có đêm dài suốt 24h thay đổi

    theo mùa :

     

     

    - Vào các ngày 22/6 và 22/12 ở vĩ tuyến 66o33/B và N có ngày hoặc đêm dài suốt 24h.

      

     

     

     

     

     

     

     

    - Ở cực Bắc và Nam ngày đêm dài suốt 6 tháng.

     

     

     

    4. Củng cố: (4p)

    -  Đừơng phân chia sáng tối và đừơng biểu hiện trục Trái Đất không trùng nhau sinh ra hiện tượng gì ?

              - Nếu Trái đất vẫn chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt trời nhưng không chuyển động quanh trục thì sẽ có hiện tượng gì?

              - Giải thích câu ca dao của nhân dân ta:

    “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

    Ngày tháng 10 chưa cười đã tối”

    5. Hướng dẫn về nhà : (1p)

    - Học bài, kết hợp SGK.

    - Chuẩn bị bài 10: Cấu tạo bên trong của Trái Đất.

    …………Hết phần giáo án…………

     

    BƯỚC 4:  Tổ chức dạy học và dự giờ

    - Dự kiến thời gian dạy: Tuần 9, 10, 11.

    - Dự kiến người dạy: Lê Văn Bình

    - Dự kiến đối tượng dạy: Khối 6

    - Dự kiến kiểm tra, đánh giá:

    + Hình thức: Kiểm tra miệng, kiểm tra 15’.

    + Nội dung: GV lựa chọn một số câu hỏi sau:

    1/ Vận động tự quay quanh trục của Trái Đất sinh ra hệ quả gì? Nếu Trái Đất không có vận động tự quay thì hiện tượng ngày đêm, trên Trái Đất sẽ ra sao? (HS lên thực hiện sự quay quanh trục của Trái Đất trên quả địa cầu)

    2/ Giờ khu vực là gì? Khi khu vực giờ gốc là 3 giờ thì khu vực giờ 10, giờ 20 là mấy giờ?

    3/ Tại sao Trái Đất chuyển động quanh MT lại sinh ra hai thời kì nóng và lạnh luân phiên nhau ở hai nửa cầu trong một năm?

    4/ Thế nào là chuyển động tịnh tiến ?

    5/ Nêu nguyên nhân sinh ra các mùa?

    6/ Giải thích câu ca dao của nhân dân ta:

    “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

    Ngày tháng 10 chưa cười đã tối”

     

    BƯỚC 5Phân tích, rút kinh nghiệm bài học (sau khi dạy và dự giờ)

     (Phân tích giờ dạy theo quan điểm  phân tích hiệu quả hoạt động học của học sinh, đồng thời đánh giá việc tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học cho học sinh của giáo viên.)

     

                                                                       Hà Đông, ngày 20 tháng 10 năm 2015

    Xác nhận của tổ trưởng chuyên môn

                       Nhóm trưởng

     

     

     

     

     

     

    Phê duyệt của BGH

    Tác giả bài viết: Lê Văn Bình

    Nguồn tin: Ban giám hiệu

    Tổng số điểm của bài viết là: 75 trong 17 đánh giá

    Xếp hạng: 4.4 - 17 phiếu bầu
    Click để đánh giá bài viết

      Ý kiến bạn đọc

    Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây